مقصود از كوثر است « 1 » . نزد محقّقين امّت حمل كوثر بر عموم اولى مع إمكان ذلك مىباشد ، اگرچه كوثر متحمّل همهء اين وجوه است ، و لكن اصل همهء اينها اقوا و اثبت و اقطع وجه آخر ، و آن كثرت آل و ذرّيّه از نسل فاطمه عليها السّلام و على عليه السّلام مىباشد ؛ زيرا كه مفهوم و معانى الفاظ و كلمات و قراين داخله و خارجه و سبب نزول آن ، دالّ بر همين وجه نسل ، و اقرب و انسب به وضع و حقيقت مىباشد ، مفسّرين خاصّه و عامّه روايات متعدّده كردند كه اين سوره در ردّ كفّار قريش و بنى اميه نازل شده . من جملهء آن : إنّه عليه السّلام كان يخرج من المسجد و العاص بن وائل السهمى يدخل ، فالتقيا فتحدّثا و صناديد قريش في المسجد ، فلمّا دخل قالوا : من الذي تتحدّث معه ؟ فقال : ذلك الأبتر ، فلمّا سمعه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله بكى بكاء شديدا ، فنزل جبرئيل بهذه السورة « 2 » . يعنى : رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله از مسجد برمىآمد ، و عاص بن وائل سهمى داخل مىشد ، باهم متلاقى و هم كلام شدند ، و صناديد قريش در مسجد او را پرسيدند با كه سخن مىگفتى ؟ او گفت : كه با مرد مقطوع النسل ، حضرت اين سخن را فهميده گريهء شديد براى تعيير آنها كرد ، پس پيك جميل جبرئيل از خداوند جليل اين سوره را به وعدهء قطعى در تسلّى آن حضرت آورد كه به تو يا محمّد كثرت اولاد از نسل فاطمه و على عطا كرديم ، تا بقاء دنيا عدد آنها به غير خدا كسى نمىداند ، و يك بالشت آبادى از بلاد دنيا نباشد مگر آن‌كه اولاد تو به زمين عبور و از بلاد گذر مىكنند ، و در اكثر بلاد و مدائن و قرى سكونت

--> ( 1 ) تفسير فخر رازى 32 : 124 - 128 . ( 2 ) مجمع البيان 10 : 366 ، تفسير قمّى 2 : 447 .